Điều trị huyết áp với viên phối hợp liều cố định

0
105

Người dịch: BS. CKI. BÙI CAO MỸ ÁI

Giảng viên bộ môn Nội trường ĐH Y Dược TP.HCM

 

Vào ngày 9 tháng 7 năm 2019, WHO đã bổ sung thuốc điều trị tăng huyết áp dạng viên phối hợp liều cố định vào danh mục thuốc thiết yếu của WHO. Điều trị bằng viên phối hợp liều cố định, còn gọi là sự kết hợp thuốc trong 1 viên duy nhất, hiện nay nổi lên như là một giải pháp tốt nhất về vấn đề an toàn, hiệu quả, nhanh chóng và thuận tiện trong việc kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên để những thuốc thiết yếu nàycó thể chăm sóc và duy trì cuộc sống cho bệnh nhân, các nước và hệ thống y tế phải đảm bảo rằng tất cả những người cần điều trị tăng huyết áp có thể được tiếp cận chúng.

Trong số khoảng 1.4 tỷ người tăng huyết áp trên toàn thế giới, chỉ khoảng một phần bảy được điều trị và kiểm soát huyết áp đầy đủ (1). Đối với hầu hết bệnh nhân, kiểm soát huyết áp cần hai loại thuốc trở lên. Kết hợp hai loại thuốc trong một viên thuốc duy nhất có thể giúp cân bằng giá và có lợi ích quan trọng cho bệnh nhân và cho các hệ thống y tế, bao gồm cải thiện tuân thủ điều trị của bệnh nhân đối với chế độ dùng thuốc hàng ngày, nhờ đó có thể cải thiện kết cục lâm sàng (2); tỷ lệ kiểm soát huyết áp được cải thiện và rút ngắn thời gian kiểm soát huyết áp (3); và đối với hệ thống y tế,việc quản lý huyết áp hiệu quả hơn bằng cách đơn giản hóa việc cung cấp thuốc và dự trù thuốc.

Một số bác sĩ lâm sàng quan tâm đến việc khởi trị bằng hai hoặc nhiều loại thuốc cùng một lúc, nhưng sự an toàn của viên kết hợp đã được chứng minh trong nhiều thử nghiệm lâm sàng. Trong một phân tích gồm hơn 30 nghiên cứu so sánh việc khởi đầu bằng phối hợp đôi so với khởi đầu bằng đơn trị liệu, việc ngưng điều trị do các tác dụng phụ bất lợi là không phổ biến khi sử dụng kết hợp hai loại thuốc với liều thấp đến liều tiêu chuẩn, sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê về mặt các tác dụng phụ bất lợi so với những bệnh nhân sử dụng đơn trị liệu liều tiêu chuẩn.

Với cùng mục tiêu cải thiện việc kiểm soát tăng huyết áp trên toàn thế giới, các tổ chức bao gồm Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ, Hiệp hội Tăng huyết áp châu Âu, Hiệp hội Tăng huyết áp quốc tế, Ủy ban về tăng huyết áp Lancet, Hiệp Hội tăng huyết áp Mỹ Latinh, Tổ chức Giải Pháp Sinh Tồn, Liên đoàn Tim mạch Thế giới, Liên đoàn tăng huyết áp thế giới và Tổ chức đột quỵ thế giới khen ngợi WHO trong việc giúp thuốc hạ áp viên phối hợp liều có định tăng tính sẵn có hơn bằng cách đưa chúng vào danh  mục các loại thuốc thiết yếu của WHO. Sự thêm vào này phù hợp với khuyến cáo cho viên kết hợp ở nhiều quốc gia và hướng dẫn điều trị tăng huyết áp quốc tế (bảng).

  ACC/AHA 2017 ESC/ESH 2018 INDIA 2013 CHINA 2010 THAILAND

2015

LASH 2017 WHO HEARTS
Khi nào sử dụng 2 loại thuốc hạ áp
không kiểm soát với đơn trị
Khởi trị với tất cả bệnh nhân Không Có* Không Không Không Không
Khởi trị với những bệnh nhân chọn lọc, ví dụ bệnh nhân có huyết áp >20/10 so với mục tiêu**, hoặc những bệnh nhân nguy cơ tim mạch cao Có*

 

 

 

Khi nào sử dụng viên kết hợp cố định liều
Khuyến cáo thay thế

cho thuốc riêng biệt để cải thiệntuân thủ

Không có báo cáo Không có báo cáo
ACC=American College of Cardiology (Trường môn tim mạch Hoa Kỳ). AHA=American Heart Association (Hội tim mạch Hoa Kỳ). ESC=European Society of Cardiology (Hội tim mạch châu Âu). ESH=European Society of Hypertension (Hội Tăng huyết áp châu Âu). LASH=Latin American Society of Hypertension (Hiệp hội Tăng huyết áp Mỹ Latinh).

*xem xét đơn trị liệu ở những bệnh nhân tăng huyết áp độ 1 nguy cơ thấp. (huyết áp tâm thu <150mmHg) hoặc bệnh nhân già yếu hoặc tuổi>80).

** Một số người gọi đây là tăng huyết áp giai đoạn II hoặc tăng huyết áp rõ rệt. Adapted from Salam et al (4).

Bảng: Khuyến cáo hướng dẫn điều trị tăng huyết áp chọn lọc về phối hợp kép và phối hợp liều cố định

Các nước phải thực hiện chính sách đưa viên phối hợp liều cố định đến những bệnh nhân cần chúng. Các nước nên theo sự hướng dẫn của WHO và đưa viên phối hợp liều cố định có giá hợp lý vào danh mục các loại thuốc thiết yếu của mình, mua và thúc đẩy việc cung cấp đầy đủ các viên phối hợp giá hợp lý, đảm bảo chất lượng và tạo và triển khai thực hiện phác đồ điều trị tăng huyết áp, đơn giản, thiết thực, mà trong đó viên phối hợp là cốt lõi (5).  Những hành động này có thể mang lại hiệu quả đặc biệt và tiết kiệm tài nguyên ở các nước thu nhập thấp và trung bình, nơi gánh nặng của tăng huyết áp đang tăng và tỷ lệ kiểm soát rất thấp.

IJB là Chủ tịch Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. RK là Thư ký của Hiệp hội Tăng huyết áp Châu Âu. MHO là thành viên của Ủy ban về tăng huyết áp Lancet. AES là chủ tịch của Hiệp hội tăng huyết áp quốc tế. PL-J là Chủ tịch Hiệp hội Tăng huyết áp Mỹ Latinh. TRF là Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Resolve to Save Lives, một sự khởi đầu ​​của Chiến lược cuộc sống. KS là Chủ tịch Liên đoàn Tim mạch Thế giới. DTL là Chủ tịch Liên đoàn tăng huyết áp thế giới. MB là Chủ tịch Tổ chức Đột quỵ Thế giới. AES đã nhận được sự tôn vinh của người thuyết trình từ Novartis, Omron và Servier trên các bài thuyết trình để nâng cao nhận thức về tăng huyết áp và phân tầng nguy cơ. Cô cũng được mời làm tư vấn cho công ty Dược phẩm Abbott về dự án điều tra việc sử dụng có chọn lọc thuốc đối kháng thụ thể imazidoline ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình. RK đã vinh dự được tư vấn, giảng dạy và hỗ trợ nghiên cứutừ Bayer AG,Berlin-Chemie Menarini, DaiichiSankyo và Servier. MHO đã nhận được một tài trợ nghiên cứu bán thời gian từ Quỹ Novo Nordic.PL-J đã nhận được vinh dự cho các bài giảng từMenarini, Abbott, Merck, Servier, Boehringer

Ingelheim và Sanofi. Tất cả các tác giả khác tuyên bố không lợi ích cạnh tranh. Tồ chức Giải pháp Sinh Tồn hỗ trợ phát triển bài viết này,được tài trợ một phần bởi các khoản tài trợ từ Bloomberg Philanthropies; Quỹ Bill & Melinda Gates;và the Chan Zuckerberg Initiative DAF, một phần quỹ của Quỹ cộng đồng Thung lũng Silicon.

Ivor J Benjamin, Reinhold Kreutz, Michael H Olsen, Aletta E Schutte, Patricio Lopez- Jaramillo, * Thomas R Frieden, Karen Sliwa, Daniel T Lackland, Michael Brainin tfrieden@resolvetosavelives.org Đại học Y Wisconsin, Milwaukee, WI, Hoa Kỳ (IJB); Viện Dược lâm sàng và Chất độc, Charité, Đại học, Berlin, Đức (RK); Khoa Nội khoa, Bệnh viện Holbæk, Holbæk, Đan Mạch (MHO); Hội đồng nghiên cứu y học Nam Phi, và Đại học Tây Bắc, Potchefstroom, Nam Phi (AES); Trường Y, Đại học Santander, FloridTHER, Bucaramanga, Santander, Colombia (PL-J); Giải pháp sinh tồn, sự khởi đầu của các chiến lược sinh tồn, New York, NY 10005, Hoa Kỳ (TRF); Viện nghiên cứu tim mạch Hatter ở Châu Phi, Đại học Cape Town, Cape Town, Nam Phi (KS); Khoa Thần kinh, Đại học Y khoa Nam Carolina, Charleston, SC, Hoa Kỳ (DTL); và Sở Khoa học thần kinh và y tế dự phòng, Danube Đại học Krems, Krems, Áo (MB) 1 Mill KT, Bundy JD, Kelly TN, et al.

1 Mills KT, Bundy JD, Kelly TN, et al. Global disparities of hypertension prevalence and control: a systematic analysis of population-based studies from 90 countries. Circulation 2016; 134: 441–50.

 2 Verma AA, Khuu W, Tadrous M, Gomes T, Mamdani MM. Fixed-dose combination antihypertensive medications, adherence, and clinical outcomes: a population-based retrospective cohort study. PLoS Med 2018; 15: e1002584.

 3 Salam A, Kanukula R, Atkins E, et al. Efficacy and safety of dual combination therapy of blood pressure-lowering drugs as initial treatment for hypertension: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Hypertens 2019; published online April 9. DOI:10.1097/HJH.0000000000002096.

4 Salam A, Kanukula R, Hariprasad E, et al. An application to include blood pressure lowering drug fixed dose combinations to the model list of essential medicines lists for the treatment of essential hypertension in adults. Geneva: World Health Organization, 2019. https://www.who.int/selection_medicines/ committees/expert/22/s12_FDC-antihyper tensives.pdf?ua=1 (accessed July 2, 2019).

5 DiPette DJ, Skeete J, Ridley E, et al. Fixed-dose combination pharmacologic therapy to improve hypertension control worldwide: clinical perspective and policy implications. J Clin Hypertens 2019; 21: 4–15